Teknokentte Ar-Ge İndirimi ve Vergi İstisnaları

ByOğuz Güney

Teknokentte faaliyet gösteren firmalar için “Ar-Ge indirimi” ve “vergi istisnası” kavramları sıkça birbirine karıştırılır. İkisi de vergi avantajı sağlar, ancak farklı kanunlardan gelir ve birbirinin yerine kullanılamayabilir. Bu yazı, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, 5746 sayılı Kanun, KDV Kanunu ve Uygulama ve Denetim Yönetmeliği’nin güncel metinlerine dayanarak temel çerçeveyi çizer.

Önce Ayrımı Netleştirelim

  • Teknokent teşvikleri 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. ve geçici 4. maddelerinde ve KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesinde düzenlenir: kazanç istisnası, ücretlere ilişkin gelir vergisi stopajı teşviki, damga vergisi istisnası, KDV istisnası ve sermaye desteklerine ilişkin indirim.
  • Ar-Ge ve tasarım indirimi ise 5746 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, Ar-Ge merkezleri, teknoloji merkezi işletmeleri ve destek kapsamındaki Ar-Ge projeleri için düzenlenmiştir.

1. Kazanç İstisnası

4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesine göre yönetici şirketlerin bu Kanun kapsamında elde ettikleri kazançlar ile bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Kanun’un dipnotları, bu sürenin 28/1/2021 tarihli 7263 sayılı Kanunla 31/12/2023’ten 31/12/2028’e uzatıldığını gösterir; dolayısıyla eski tarihli anlatımlarda 2023 yazması normaldir, güncel tarih 2028’dir. Gayri maddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından elde edilen kazançlar bakımından ise Kanun, tescil veya kayıt gibi ek şartlar ve nitelikli harcama oranına bağlı sınırlamalar getirilmesine imkân tanır.

2. Gelir Vergisi Stopajı Teşviki

Bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri için, 31/12/2028 tarihine kadar, brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan tutar, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir. Bu ücretlere ilişkin düzenlenen kâğıtların brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı damga vergisinden istisnadır.

Dikkat edilecek nokta: bu hesaplama yöntemi 20/7/2025 tarihli 7555 sayılı Kanunla değişmiştir. Önceki metinde vergi, “asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra” hesaplanıyordu; güncel metinde brüt asgari ücretin kırk katı sınırı ve asgari ücret istisnası esas alınır. 2025 öncesine ait anlatımlar bu yüzden güncel hesabı yansıtmaz.

  • Gelir vergisi stopajı ve sigorta primi işveren hissesi teşviklerinden yararlanacak destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının yüzde onunu aşamaz; toplam personel sayısı on beşe kadar olan bölge firmalarında bu oran yüzde yirmidir.
  • Haftalık kırk beş saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler bu teşvikten yararlanamaz.
  • Personelin belirli hâllerde bölge dışında geçirdiği süreler de (proje kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmının bölge dışında yürütülmesinin zorunlu olması gibi sınırlı durumlarda) teşvik kapsamında değerlendirilebilir; bu teşvikten yararlanma için yönetici şirketin onayı ve Bakanlığın bilgilendirilmesi zorunludur.

3. Sigorta Primi Desteği

5746 sayılı Kanun’un 3. maddesi, 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin, bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretler üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısının bütçe ödeneğinden karşılanmasını düzenler.

4. KDV İstisnası

KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesine göre teknoloji geliştirme bölgesinde ve ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin, kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri KDV’den müstesnadır. İstisna, yalnızca bu yazılım türlerini kapsar; bölgedeki her satış KDV’siz değildir. Maliye Bakanlığı, istisna uygulanacak yazılım programlarını tanımlamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

5. Sermaye Desteği İndirimi

4691 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesi, 31/12/2028 tarihine kadar uygulanmak üzere, bölgede faaliyette bulunanlara Kanun kapsamındaki projelerin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin, madde metninde belirtilen oran ve parasal sınırlar içinde, kazancın tespitinde indirim konusu yapılmasını düzenler. Sermaye desteği, aktarımdan itibaren en az dört yıl boyunca şirkette kalmazsa veya payların satılması ya da sermayenin geri alınması hâlinde, indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler gecikme faiziyle tahsil edilir.

Ar-Ge İndirimi ile İlişkisi

Uygulama ve Denetim Yönetmeliği, Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlananların, bazı Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu hükümlerinin yanı sıra 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesi hükümlerinden ayrıca yararlanamayacağını belirtir. Ayrıca Ar-Ge veya tasarım merkezi bir teknoloji geliştirme bölgesinde kurulursa, o merkezde yürütülen faaliyetlere ilişkin olarak yalnızca 5746 sayılı Kanun’daki destek ve teşvik hükümleri uygulanır. Bu iki hükmün birlikte okunmasından çıkan sonuç (yani bir yorum) şudur: teknokent teşviklerinden yararlanmak ile Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlanmak, aynı faaliyet için birbirine eklenen değil, birbirinin alternatifi olan yollardır; hangisinin firmanız için daha uygun olduğu, faaliyet yapınıza ve mali tablonuza göre bir mali müşavir ve yönetici şirketle birlikte değerlendirilmelidir.

Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’de yayımlanan güncel kanun ve yönetmelik metinlerine göre hazırlanmıştır. Vergi uygulamasında son söz Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili mali müşavirlik değerlendirmesindedir.

Kaynaklar

Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet planlıyorsanız, Teknokent Danışmanlığı hizmetimizi ve Teknokent’e Giriş Şartları Nelerdir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

Similar Posts