Yatırım Teşvik Belgesi Başvurusu: Adım Adım Süreç

ByOğuz Güney

Yatırım teşvik belgesi başvurusu, tamamen elektronik ortamda ve belirli bir sırayla yürüyen bir süreçtir. Sürecin usulü, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın uygulanmasına ilişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2025/1, Resmî Gazete 21/6/2025) ile düzenlenir. Tebliğ’de 9 Nisan 2026 tarihli 2026/1 sayılı Tebliğ’le yapılan değişiklik ise yalnızca yatırım tamamlama vizesinde istenecek belgelere ilişkin ekleri (EK-4’ün 8. maddesi ve EK-5) kapsar; başvuru maddelerine dokunmaz.

1. Teşvik Belgesi Nedir?

Teşvik belgesi, yatırımın karakteristik değerlerini içeren ve yatırım bu değerlere ve belirlenen şartlara uygun gerçekleştirildiğinde belge üzerinde kayıtlı destek unsurlarından yararlanma imkânı sağlayan belgedir. Önemli bir ayrıntı: belgenin düzenlenmesi, yatırım için diğer mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatların yerine geçmez ve bunların alınma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

2. Kimler Başvurabilir?

Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar, yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri başvurabilir. Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz; bu nedenle şirketin kuruluşunu, başvurudan önce bitirmek gerekir.

3. Başvuru Kanalı: E-TUYS

Teşvik belgesiyle ilgili her türlü iş ve işlem için kullanıcılar aracılığıyla Bakanlığın Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi’ne (E-TUYS) elektronik ortamda başvurulur. E-TUYS’a e-imza ile yüklenen belgeler ayrıca Bakanlığa ibraz edilmez; ancak bu belgelerin eksiksiz muhafazası ve denetimde hesap verme sorumluluğu, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl boyunca yatırımcıya aittir.

4. Başvuruda İstenen Belgeler

E-TUYS’taki tanımlı alanların doldurulmasına ek olarak, Tebliğ’in 7. maddesine göre şu belgeler elektronik ortamda yüklenir:

  • Kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere, Sosyal Güvenlik Kurumu’na muaccel prim ve idari para cezası borcunun bulunmadığına (veya tecil/taksitlendirme/yapılandırma kapsamında olduğuna) dair belge.
  • Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı bulunması gereken yatırım konularında, bu karar.
  • Kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenecek yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı.
  • Yatırımın karakteristiğine göre, başvurudan önce ilgili mevzuat kapsamında diğer kamu kurumlarından alınması gereken belgeler.
  • Yatırım tutarı 1 milyar TL ve üzerinde olan yatırımlar için, 2016/9495 sayılı Karar’ın EK-1’inde belirtilen formatta hazırlanmış fizibilite raporu (Tebliğ’in 21/6/2025 tarihli metnine göre).
  • Yatırımın konusuna, niteliğine veya büyüklüğüne bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler.

5. Değerlendirme ve Onay

Başvuru; Karar’da ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartları sağlaması ile makroekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik açıdan yapılacak değerlendirme sonucunda uygun bulunursa, teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır. Belgenin dayanağı olacak bilgilerin eksik veya çelişkili olması hâlinde başvuru değerlendirmeye alınmaz. Değerlendirme sırasında eksik tespit edilirse yatırımcıya bildirim yapılır; süre belirtilmemişse eksikliklerin tamamlanma süresi 30 gündür. Belgenin doğruluğundan yatırımcı sorumludur ve aksinin tespiti hâlinde belge iptal edilebilir ya da sağlanan desteklerin ilgili kısmı yaptırımla geri alınır.

Bir başvuru Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirilirken, yatırımcının talebi üzerine Sektörel Teşvik Sistemi kapsamındaki diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde de değerlendirilebilir; bu durumda başvuru tarihi olarak ilgili programa başvuru tarihi esas alınır. Hangi desteğin hangi programa, bölgeye ve yatırım konusuna bağlı olduğu Karar’da ayrıca düzenlenir; bu yazı destek oranlarını değil, başvuru usulünü ele alır.

6. Belge Alındıktan Sonra

Belge kapsamında ithal ve yerli makine ve teçhizat alımlarında, her bir makine için alım yapılmadan önce E-TUYS üzerinden işlem başlatılması gerekir. Makine-teçhizat listelerinde her bir kalem için belirtilen miktar aşılmadığı sürece, liste değişikliği yapılmadan tutar bakımından esneklik tanınır; liste değişiklik talepleri ise Bakanlığa iletilir. Bina-inşaat gibi diğer yatırım harcamalarının ise, Tebliğ’in 20. maddesinin üçüncü fıkrasındaki geçiş koşuluna bağlı olarak, gerçekleşmelerinin ardından E-TUYS’a kaydedilmesi gerekir.

7. Tamamlama Vizesi

Yatırım için öngörülen süre veya ek süre sona erdikten sonra üç ay içinde, E-TUYS’taki alanlar doldurularak ve EK-4’te sayılan belgeler yüklenerek yatırımın tamamlama vizesi için başvurulur. Bakanlık, gerektiğinde yatırım mahallinde ekspertiz yapar. 2026/1 sayılı Tebliğ’le, elektrik enerjisi üretimine yönelik yatırımlar hariç tüm yatırım konularında, Genel Müdürlükçe belirlenecek hâllerde EK-5’teki formata uygun Yeminli Mali Müşavir raporunun da istenebileceği düzenlenmiştir.

Bu yazı Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış Tebliğ metinlerine göre hazırlanmıştır. Destek unsurları, oranlar ve program kapsamı Karar’a bağlıdır ve yatırımın konusuna, yerine ve büyüklüğüne göre değişir.

Kaynaklar

Başvuru dosyanızı hazırlarken destek almak isterseniz, Yatırım Teşvik Belgesi Danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Similar Posts